PHOTO - SET- Costis Antoniadis [GRC]

Η μικρή σειρά τεσσάρων έργων Photo-set  (1988), καθένα από τα οποία παρουσιάζει σε έξι στοίχους ένα πλέγμα ογδόντα περίπου συνολικά ανθρώπων, ενώ εκτελούν στερεότυπα κοινωνικά τυπικά. Στο πρώτο, τον Περίπατο, οι χρησιμοποιημένες φιγούρες από παραλιακά στιγμιότυπα του φωτογράφου περπατούν μόνες ή ανά ζεύγη, χαζεύουν, έχουν τα χέρια στις τσέπες. Στο δεύτερο συνειδητοποίησε πως ήταν πιο εύκολο να σκηνοθετεί τις πόζες που επιθυμούσε από το να τις συλλέγει στα προαύλια εκκλησιών. Προσέλαβε λοιπόν οκτώ μοντέλα από γραφείο κομπάρσων και τα φωτογράφισε σε λευκό φόντο, διευκολύνοντας την κατοπινή σύζευξη των μορφών σε ενιαίο πλάνο. Στο Κουτσομπολιό ζεύγη ή τριάδες ανθρώπων σχολιάζουν, τεντώνονται ερευνητικά, δείχνουν προσεκτικά, φέρουν σακούλες με ψώνια ή καρότσια. Μια κυρία κρατά ένα άδειο κλουβί ωδικού πτηνού, λεπτό σχόλιο για το ανώνυμο, άηχο τιτίβισμα που εικονίζεται.  Στην Επίσκεψη, αντίστοιχα, κουβαλούν γλυκά ή λουλούδια, ενώ στο Ευλάβεια και Φιλανθρωπία κάνουν το σταυρό τους, τρώνε αντίδωρο, σκύβουν και διπλώνονται για να προσφέρουν ελεημοσύνη.

Τα μοντέλα είναι σχεδόν απαράλλαχτα μέσης και μεγάλης ηλικίας, στην οποία τα στερεότυπα έχουν παγιωθεί, οι κινήσεις έχουν κλειδώσει στις καθημερινές, μηχανικές ρουτίνες. Η όψη και η ενδυμασία παραπέμπουν σε ανθρώπους της διπλανής πόρτας, ενώ πολλές πόζες επαναλαμβάνονται αυτούσιες, με ανάποδη φορά ή σε παραλλαγές, καταδεικνύοντας ένα εμφανώς πεπερασμένο εύρος κινήσεων. Καθώς μάλιστα στρέφουν και στις δύο κατευθύνσεις οι άνθρωποι μοιάζουν αδύναμοι να ξεφύγουν από το καθορισμένο, άκαμπτο όριο, αφοσιωμένοι μέσα από την ασφάλεια της ένταξής τους σε ένα συγκεκριμένο (κοινωνικό) πλαίσιο στην ατέρμονη εκτέλεση ενός ρεπερτορίου χειρονομιών. Κάποια μοντέλα μάλιστα εμφανίζονται σε περισσότερα από ένα έργα, σμίγοντας τα κοινωνικά τυπικά σε έναν κύκλο αδιατάρακτο. Πως όμως διακρίνονται τα αυθεντικά στιγμιότυπα από τις στημένες πόζες; Αν αυτό δεν είναι εφικτό πόσο περατό αποδεικνύεται έμμεσα το όριο των δύο συνθηκών;

Η δομή των έργων, ο αριθμός καταλόγου υπαινίσσονται τα φύλλα Letraset με τις τυποποιημένες εικόνες για σχέδια ή μακέτες. Ο Αντωνιάδης απαλείφει κάθε άλλη πληροφορία και ταξινομεί τις καθαρές πόζες σε μητρώα που λόγω μικρού μεγέθους αποθαρρύνουν την ατομική ταυτότητα χάριν της μαζικής. Οι φιγούρες αιωρούνται έτσι παράξενα αποκομμένες από κάθε ρίζα, στοιχημένες σε σειρές και συσσωματώσεις που θυμίζουν τις Καταστάσεις ή θραύσματα σύγχρονης ζωφόρου. Στο επίκεντρο της κριτικής του τίθεται, μεταξύ άλλων, ο τρόπος που η φωτογραφία, μαζικό κοινωνικό τυπικό πλέον η ίδια, δεν αρκείται στο να μεγεθύνει υφιστάμενα στερεότυπα, αλλά πλάθει καινούρια.

Ηρακλής Παπαϊωάννου

The small series of four works titled Photo-set (1988) each presents, in six rows, a grid of approximately eighty individuals engaged in stereotypical social rituals. In the first work, The Walk, the figures—borrowed from seaside snapshots taken by the artist—stroll alone or in pairs, gaze about, or stand with their hands in their pockets. In the second, the artist realized it was easier to stage the desired poses than to collect them outside churchyards. He therefore hired eight extras from an agency and photographed them against a white backdrop, facilitating the subsequent composition of the figures into a unified scene.

In Gossip, pairs or trios of people comment, lean inquisitively, point attentively, and carry shopping bags or carts. A woman holds an empty birdcage—a subtle remark on the anonymous, soundless chirping being depicted. In Visit, correspondingly, the figures carry sweets or flowers, while in Piety and Charity they cross themselves, eat blessed bread, bow, and bend down to offer alms.

The models are nearly identical, of middle or older age—an age at which social stereotypes have solidified and gestures have become locked into habitual, mechanical routines. Their appearance and clothing evoke ordinary, familiar individuals; many poses are repeated exactly, mirrored, or slightly varied, revealing a visibly limited range of movement. As they turn in both directions, the figures appear unable to escape the defined, rigid frame—devoted, within the safety of their (social) belonging, to the endless execution of a repertoire of gestures. Some models even appear in more than one work, merging these social rituals into an unbroken cycle.

Yet how can one distinguish the genuine snapshot from the staged pose? If such a distinction is impossible, how finite does the boundary between the two conditions prove to be?

The structural composition of the works—their serial, catalogue-like arrangement—suggests the Letraset sheets of standardized figures used in design and mock-ups. Antoniadis removes all other information, classifying these purified poses into registers that, due to their small scale, discourage individual identity in favor of the collective. The figures thus hover, strangely detached from any roots, aligned in rows and clusters reminiscent of Situations or fragments of a contemporary frieze.

At the core of his critique lies, among other things, the way in which photography—now a mass social ritual in itself—not only magnifies existing stereotypes but also fabricates new ones.

Hercules Papaioannou